4

وجوب تقلید از مرجع و فقیه دینی

 

شاید برخى از خود بپرسند که :
در عصر و زمان ما، که بشر در همه زمینه ها ، ترقّى و پیشرفت خیره کننده اى داشته، و به ابزار و وسایل فوق العاده مدرن دست یافته، به گونه اى که به حق مى توان این عصر را «عصر تحقیق و کنکاش و علم و دانش» لقب داد، آیا با همه این امور، تقلید در عصر و زمان ما امر مطلوبى است؟

آیا تقلید به معناى بسته نمودن دروازه هاى تحقیق به روى محقّقان نیست؟
آیا «پیروى چشم و گوش بسته» از دیگران، با روح آیات فراوانى از قرآن مجید، که انسان را به تفکّر و اندیشه و مطالعه و تحقیق دعوت مى کند، سازگارى دارد؟


* براى روشن شدن پاسخ این سؤال ، توضیح کوتاهى پیرامون اقسام تقلید لازم است. تقلید و پیروى از دیگران از چهار صورت خارج نیست:
الف) تقلید جاهل از عالم:
 یعنى کسى که چیزى را نمى داند از متخصّص و آگاه آن فن پیروى کند، همچون مراجعه بیمار ناآگاه از مسایل پزشکى، به پزشک آگاه و دلسوز.
ب) تقلید عالم از عالمى دیگر:
 یعنى مراجعه اهل فن به یکدیگر، و پیروى بعضى از بعضى دیگر.
ج) تقلید عالم از جاهل:
 بدین معنا که یک انسان آگاه، علم و دانش خود را رها نموده، و چشم و گوش بسته به دنبال جاهلان بیفتد!
د) تقلید جاهل از جاهل:
 که گروهى نادان، پیرو گروه نادان دیگرى شوند.

* روشن است که از این چهار قسم، تنها قسم اوّل منطقى و عاقلانه و مشروع است، و نه تنها در عصر تحقیق و علم و دانش، از آن بى نیاز نیستیم، بلکه به خاطر گسترش فراوان علوم، نیاز به آن بیشتر احساس مى شود.
البتّه، سه قسم دیگر تقلید منطقى و مورد پذیرش اسلام نیست و تقلید در احکام از قسم اوّل است.
هیچ مسلمانى نمى تواند در اصول دین ، تقلید نماید بلکه باید آنها را از روى دلیل ، هر چند ساده و متناسب با حال خویش بداند و به آن یقین داشته باشد.


* وظیفه اکثر مردم در احکام دین، تقلید است؛ چون افراد کمى هستند که بتوانند در همه احکام، اجتهاد کنند.
ملاک انجام عبادات و تکالیف شرعى از نظر قرآن و روایات رسیدن به «بلوغ شرعى» و داشتن «عقل» است.
بنابراین کسى که بالغ و عاقل باشد به حد «تکلیف» رسیده و شایستگى انجام دستورهاى الهى و احکام اسلامى را دارد به چنین کسى «مکلَّف» مى گویند.

* شرایط مرجع تقلید چیست؟
مجتهدی می توان مرجع تقلید شود که جامع و در بر دارنده شرایط زیر باشد:
۱ ـ مرد باشد.
۲ ـ بالغ باشد.
۳ ـ عاقل باشد.
۴ ـ شیعه دوازده امامی باشد.
۵ ـ حلال زاده باشد.
۶ ـ عادل باشد.
۷ ـ بنابر احتیاط واجب حریص به دنیا نباشد.
۸ - مجتهد باشد.
۹ ـ از مجتهدان دیگر اعلم باشد. یعنی در فهمیدن حکم خدا از تمام مجتهدین زمان خود استادتر باشد.
__________________________________________________________
راههای شناخت مجتهد اعلم و امکان تغییر دادن مرجع تقلید در رساله های عملیه، بحث احکام تقلید که اولین مباحث این رساله ها است، به تفصیل آمده است.

نوشتن نظر

چون در این سایت شناسایی پیام دهنده حتی با ایمیل و آی پی فرعی آسان است لذا عواقب قانونی ارسال پیام های حاوی توهین متوجه ارسال کننده می باشد!

Copyright © 1387/11/11 - 1397 zohoor.ir تمام حقوق مادی و معنوی برای پایگاه نشر معارف قرآن و ولایت محفوظ است.
Template Design:Akin Group
بازگشت به بالا