4

مختصری از زندگینامه شیخ مرتضی طالقانی

 

در سال (۱۲۷۴ هـ.ق)، در خطه کوهستانی و باصفای طالقان ـ که بین کرج، قزوین و گیلان واقع شده ـ در روستای «دیزین»، یکی دیگر از عالمان سترگ به نام مرتضی طالقانی دیده به جهان گشود. پدرش «آقاجان» نام داشت و پیشه‌اش چوپانی بود؛ باورهای دینی و شیفتگی به دانش و دانشمندان در ژرفای وجودش ریشه داشت.

نقل شده مرتضی در کوه و صحرا مشغول سیر آفاق بود که جرقه ای به عنایت قدسی نصیبش گردید.
بدین گونه که روزی هنگام چوپانی آوای ملکوتی قاری قرآنی، دل و جانش را مخاطب ساخت و هر آنچه در مکنون ذات پاکش بود، به ظهور و حضور رساند.
برخی نزدیکان شیخ عارف گفته اند که این ندای نورانی قرآن کریم از سروشی مبارک بود که به گوش جانش رسید.
شیخ مرتضی  متحول گردید و با خدای خود مناجات نمود که:
«خداوندا! کتاب خویش از برای هدایت ما فرو فرستادی و من عهد می بندم که تا زنده ام از تعالیم مقدست جدا نگردم.»
شیخ مرتضی پس از آن بارقه الهی، بی درنگ بازگشت و احشام و اغنام را به صاحبانش بازگردانید و راهی مکتب شیخ محرم، روحانی محترم ده شد. قرآن و کتابت و برخی کتب ادبیات را نزد وی تلمیذ نمود و هر آنچه توانست از شیخ بهره گرفت و آن گاه که عطش خویش را به معارف رو به فزونی یافت، عزم بر مهاجرت کرد.
پدر و مادر و اقوام و عشیره را وداع گفت و برای طی مدارج عالیه به سال ۱۲۹۵ قمری، راهی حوزه علمیه تهران گردید.
حوزه علمیه تهران در آن زمان با وجود اساتید برجسته حکمت و عرفان در اوج ترقی بود. شیخ مرتضی از محضر سه تن از بزرگان آن حوزه مبارک  به مدت هفت سال در علوم نقلیه و مقداری از سطوح عالیه و در علوم عقلیه و حکمت بهره جست؛ اساتیدی چون؛ مرحوم میرزا مسیح طالقانی، حکیم متبحر میرزا ابوالحسن جلوه و حکیم نامی آقا شیخ محمد رضا قمشه ای(ره).
پس از آن که در حوزه علمیه تهران از خرمن دانش و معرفت این بزرگان خوشه ها برچید، برای یافتن بهره ی هرچه بیشتر، در سال ۱۳۰۲ قمری، عازم حوزه ی علمیه اصفهان گردید.

مرحوم شیخ مرتضی در آن حوزه مبارکه از سال ۱۳۰۲ تا سال ۱۳۱۷ قمری، اقامت گزید و از اساتید بنام آن جا، همچون:
سید محمدباقر درچه ای اصفهانی (متوفای ۱۳۴۲ قمری)، میرزا ابوالمعالی کلباسی (متوفای ۱۳۱۵ قمری)، شیخ عبدالحسین محلاتی (متوفای ۱۳۱۸ قمری)، میرزا محمد هاشم چهارسوقی (متوفای ۱۳۱۸ قمری)، میرزا بدیع (متوفای ۱۳۲۸ قمری) آقا نجفی اصفهانی(متوفای ۱۳۳۲ قمری)، میرزا جهانگیر خان قشقایی (متوفای ۱۳۲۸ قمری)، آخوند ملا محمد کاشی (متوفای ۱۳۳۳ قمری)، استفاده برد.

در مدت حضور پانزده ساله در حوزه اصفهان، افزون بر استفاده در علوم نقلی و عقلی، از مرحوم عارف حکیم، میرزا جهانگیر خان قشقایی و آخوند ملا محمد کاشی از نظر معنوی و سلوک الی الله، نیز بهره ها جست و تحت تربیت این استادان عظیم الشأن و رفیع المنزله قرار گرفت.

مرحوم شیخ مرتضی به سال ۱۳۱۷ قمری، پس از گذراندن دوره ای پانزده ساله و بهره گرفتن از اساتید معظم حوزه ی علمیه اصفهان، راهی حوزه ی مقدسه نجف اشرف گردید.این دوره را باید اوج شکوفایی علمی مرحوم شیخ دانست.

 او با این که از عالمان بزرگ بشمار می آمد، لحظه‌ای از یادگیری و رسیدن به مقام منیع تخصص و اجتهاد کوتاهی نکرد؛ بدین خاطر، در محضر درس استادان برجسته نجف، زانوی یادگیری و آموختن مراتب عالیه، بر زمین نهاد.
اصول فقه را در محضر سید محمد کاظم یزدی، صاحب «عروة الوثقی» و «میرزا محمدتقی شیرازی» و روایت را از محدث معروف، «میرزا حسین نوری»، صاحب «مستدرک الوسایل» آموخت و به مدارج بلند علمی دست یافت.

مرحوم شیخ مرتضی به ماجرای مشروطیت نظر خوش نداشت، به گونه ای که پس از اشتغال آخوند خراسانی (رحمة الله)، به نهضت مشروطیت از ایشان کناره گرفت و حتی مدرسه حاجی را، که محل اجتماعات و تظاهرات مشروطه طلبان بود، ترک گفت و در سال ۱۳۲۷ قمری، به مدرسه سید رفت که به تازگی توسط فقیه نامدار، مرحوم آیت الله العظمی سید محمد کاظم طباطبایی یزدی (قدس سره)، تأسیس شده بود و از نخستین کسانی بود که در مدرسه سید، سکنی گزید.
برخی از بزرگان، که آن روزگار را درک کرده اند، احتمال داده اند که علت مخالفت مرحوم سید، صاحب عروة الوثقی نیز با مشروطیت، آگاهی یافتن از عاقبت آن توسط شیخ مرتضی بوده است.

سرانجام، عارف زاهد و سالک عابد، آیت الله آقا شیخ مرتضی طالقانی نجفی در روز اول محرم الحرام سال ۱۳۶۳ هجری قمری  در ۸۹ سالگی، دیده از جهان فرو بست و در جوار قرب معبود آرام گرفت. وی در ایوان سوم از حجرات جنوب غربی صحن شریف علوی به خاک سپرده شد.

نوشتن نظر

Copyright © 1387/11/11 - 1397 zohoor.ir تمام حقوق مادی و معنوی برای پایگاه نشر معارف قرآن و ولایت محفوظ است.
Template Design:Akin Group
بازگشت به بالا