4

مختصری از زندگینامه شیخ طوسی

 

محمد بن حسن طوسى در ماه رمضان سال ۳۸۵ه.ق، در خانه اى محقر اما سرشار از نور ایمان پا به عرصه وجود گذاشت. زادگاه وى شهر طوس بود و محمد، تا سال ۴۰۸ ه.ق، در این شهر اقامت کرد و در طول این مدت، مقدمات علوم متداول در آن عصر را فراگرفت و در بهار جوانى از محصلین فاضل و درس خوانده گردید.
طوسى در ۲۳ سالگى به منظور استفاده کامل از محضر اساتید بزرگ و نامى آن دوره بخصوص "شیخ مفید" و "سید مرتضى"، در سال ۴۰۸ رهسپار بغداد گردید.

شیخ طوسى در دوران جوانى به درجه اجتهاد رسید و کتاب «تهذیب الاحکام» را که از کتب معروف و مورد توجه شیعه است، در این دوره و با پیشنهاد استاد نابغه خود «شیخ مفید» تألیف نموده است.
این کتاب، شاهد صادقی بر اجتهاد و تبحر دانشور نامور طوس در زمینه های مختلف نقد، اصول و رجال است در حالی که هنوز از سن او، سی سال نگذشته بود.
در ۲۵ ربیع الاول ۴۳۶ه.ق، روح ملکوتى سید مرتضى بعد از ۸۰ سال عمر گرانبار، تعلق زمینى را رها کرد و به سوى معبود شتافت و پس از آن «شیخ طوسى» رهبر و پیشواى مذهب تشیع گردید و دوازده سال بعد از سید مرتضى در بغداد بر دنیاى شیعه زمامت داشت.
در سال ۴۴۷ ه.ق، طغرل بیک سلجوقى با سپاهى لجام گسیخته وارد بغداد شد و محلّه شیعه نشین شهر را مورد تاخت و تاز قرار داد و افزون بر به خاک و خون کشیدن مردم بى پناه، کتابخانه عظیم ابونصر شاپور بن اردشیر را به آتش کشید و حتى دهها قرآن نفیس کتابخانه نیز از خشم دنیا طلبان سلجوقى در امان نماند.
در این توطئه که تا سال ۴۵۱ ه.ق، ادامه داشت، چندین بار کتابخانه شخصى و دست نوشته هاى شیخ طوسى در میان کوچه و خیابان بغداد به آتش کشیده شد. در ماه صفر ۴۴۹ ه.ق، به خانه شیخ هجوم بردند و هر آنچه از لوازم، کتابها و دفاتر در منزل او گذارده بودند به میدان اصلى شهر آورده، آتش زدند. بروز این حوادث ناگوار، شیخ طوسى را بر آن داشت تا در پى حفظ میراث فرهنگى و نجات دانشمندان شیعه، هجرتى دگر آغاز کند و راهى نجف شود.

* اولین دانشگاه شیعه:
شیخ که در خانه، کتابها و دست نوشته هاى خود را در بغداد از دست داده بود، در نجف مدت ۱۲ سال آخر عمر را با پشتکارى بیشتر، گذراند و به تدریس و تحقیق در علوم اسلامى و جذب دانشوران بدین سامان پرداخت، نجف در آن زمان شهر نبود؛ حتى عنوان قریه هم نداشت؛ به جهت وجود بارگاه امیرمؤمنان، تنها زائرین بودند که در آن رفت و آمد داشتند. شیخ طوسى ، حوزه علمى جدید را در آنجا به وجود آورد و پایه هاى استوار این مرکز بزرگ را بنا گذاشت؛ به طورى که پس از گذشت هزار سال از آن تاریخ،‌ هنوز اصالت علمى خود را حفظ کرده و دیگر مراکز اسلامى را تغذیه فرهنگى مى کند.
به حق، وى را باید مؤسس اولین دانشگاه تشیّع دانست و با افتخار از هنر این رادمرد صحنه‌هاى پیکار علم و اندیشه، که در هر زمینه، مطلبى بدیع و منحصر به فرد به یادگار گذاشته، یاد کرد.
سرانجام شیخ طوسی پس از گذراندن ۷۶ سال زندگی پربرکت و سعادت در شب ۲۲ محرم سال ۴۶۰ه.ق، با عشق وصال حق، شتابان به سوى خدا رخت بربست.

شیخ را در خانه مسکونى اش در نجف دفن کردند. این خانه به وصیت وى تبدیل به مسجد شد و هم اکنون در سمت شمال بقعه علوى به نام "مسجد طوسى" معروف است.

Copyright © 1387/11/11 - 1397 zohoor.ir تمام حقوق مادی و معنوی برای پایگاه نشر معارف قرآن و ولایت محفوظ است.
Template Design:Akin Group
بازگشت به بالا